Kaza Sonrası İlk Yapılması Gerekenler

Kaza sonrası ilk yapılması gerekenler sırasıyla şunlardır: yaralanma olup olmadığını kontrol etmek, aracı güvenli hâle getirmek, olay yerini ve araçları fotoğraflamak, tutanağı doldurmak, sigortaya süresi içinde bildirimde bulunmak, aracın çekiciyle mi yoksa kendi imkânıyla mı taşınacağına karar vermek ve SRS (Supplemental Restraint System — tamamlayıcı kısıtlama sistemi) sistemini kontrol ettirmek. Bu sıra, hem güvenlik hem de sigorta süreci açısından belirleyicidir.

Kısa cevap: Kaza sonrası önce güvenlik gelir: dörtlü flaşörler yakılır, reflektör yerleştirilir, yaralı varsa 112 aranır. Ardından olay yeri ve araçlar fotoğraflanır, anlaşmalı tutanak doldurulur ve sigortaya ihbar yapılır. Yakıt kokusu, direksiyon veya fren sorunu, soğutma sızıntısı ya da açılmış airbag varsa araç çekiciyle taşınmalıdır. Airbag kontrolü, kaza sonrası en kısa sürede kod okunarak; onarım sonrasında ise test edilerek yapılır. Göğüs paneli, kemer gergisi ve sargı zemberek gibi gizli hasarlar mutlaka kontrol edilmelidir.

1. Önce Güvenlik: Olay Yerinde İlk Dakikalar

Kaza sonrası ilk iş, aracı değil insanı korumaktır. Yaralı olup olmadığını kontrol edin; bilinç kaybı, baş veya boyun ağrısı varsa kişiyi hareket ettirmeyin ve 112 acil hattını arayın.

Aracınızı mümkünse yol kenarına alın, dörtlü flaşörleri yakın ve reflektörü yerleştirin. Yerleşim yeri dışındaki karayollarında reflektörün en az 150 metre uzağa konulması gerekir; yerleşim yeri içinde bu mesafe daha kısadır.

Motoru durdurun ve yakıt kokusu olup olmadığını kontrol edin. Kaza şiddetliyse yakıt pompasını kesen atalet anahtarı devreye girmiş olabilir; bu durumda araç çalışmaz ve anahtarın sıfırlanması gerekir.

2. Tutanak ve Delil: Ne Kaydedilmeli?

Maddi hasarlı kazalarda anlaşmalı tutanak doldurulabilir. Tutanağa kaza yerinin kroki, araçların konumu, plakalar, sürücü bilgileri ve poliçe numaraları eksiksiz yazılmalıdır.

Tutanaktan önce fotoğraf çekmek en güçlü delildir. Araçların birbirine göre konumu, hasar bölgeleri, yol çizgileri, trafik işaretleri ve gösterge panelindeki uyarı lambaları ayrı ayrı fotoğraflanmalıdır.

Gösterge paneli fotoğrafı özellikle önemlidir; çünkü kaza anında airbag lambasının yanıp yanmadığı sonradan tartışma konusu olabilir. Aracın kilometre göstergesi ve varsa yol bilgisayarı kayıtları da kareye alınmalıdır.

3. Sigorta Bildirimi ve Eksper Süreci

Kaza sonrası sigorta şirketine ihbar, poliçe şartlarında belirtilen süre içinde yapılmalıdır; bu süre genellikle birkaç iş günü olarak tanımlanır ve poliçeden poliçeye değişir. Gecikme, hasar ödemesinde sorun çıkarabilir.

İhbar sonrası eksper aracı inceler ve hasar kalemlerini belirler. Bu aşamada SRS sistemiyle ilgili kalemlerin ayrıca yazılması gerekir; yalnızca kaporta kalemleri onaylanırsa araç lambası yanar hâlde teslim edilebilir.

Onarım öncesi arıza kayıtlarının okunması ve sistemin fotoğraflanması, eksper dosyasına eklenmesi gereken bilgilerdir. Onarım süreciyle ilgili genel çerçeve kazada airbag değişimi ve onarımı sayfasında, beyin işlemleri airbag beyin tamiri başlığında anlatılıyor.

4. Aracı Çekiciyle mi Taşımalı, Sürerek mi?

Bu karar, aracın çalışıp çalışmamasına göre değil, hasarın niteliğine göre verilir. Güvenliği doğrudan etkileyen durumlarda çekici tek doğru seçenektir.

Yakıt kokusu, yakıt sızıntısı veya atalet anahtarının devreye girmesi.
Direksiyonun ağırlaşması, merkezden kayması ya da titremesi.
Fren pedalının boşa gitmesi, fren hidroliği kaybı.
Motor soğutma suyu, yağ veya direksiyon hidroliği sızıntısı.
Hava yastığı açılmış olması, kemer gergisinin patlaması.
Cam kırılması nedeniyle görüşün kısıtlanması, kapı ya da kaputun kapanmaması.
Lastik veya jant hasarı, aracın bir tarafa çekmesi.

Bu maddelerin hiçbiri yoksa, çok kısa mesafede ve düşük hızda en yakın servise gidilebilir. Ancak bu durumda bile aracın SRS sistemi devrede olmayabilir; bu geçici bir çözümdür. Türkiye genelinde kargo ile onarım seçeneği için Türkiye geneli airbag tamiri sayfasına bakabilirsiniz.

5. Airbag Kontrolü Ne Zaman Yapılmalı?

Airbag kontrolü iki aşamada yapılır: kaza sonrası ilk inceleme ve onarım sonrası doğrulama. İlk aşamada OBD (On-Board Diagnostics — araç üstü teşhis) cihazıyla arıza kayıtları ve kaza kaydı okunur.

Kaza kaydı varsa beyin çoğu modelde kilitlenir ve ateşleme komutu vermez. Bu kaydın silinmesi ve modülün yeniden kodlanması gerekir; işlemler crash data silme ve airbag sıfırlama başlıklarında toplanmıştır.

İkinci aşamada onarım tamamlandıktan sonra kontak testi, direnç ölçümü ve yol testi yapılır. Ateşleyici devreleri genelde 2-3 ohm aralığında bir direnç bekler; ölçüm bu aralığın dışındaysa sistem devrede sayılmaz. Tüm test adımları airbag testi ve kontrolü sayfasında sıralanmıştır.

6. Gizli Hasarlar: Göğüs Paneli, Kemer Gergi ve Sargı

Kaza sonrası en çok gözden kaçan hasarlar, dışarıdan görünmeyen parçalarda ortaya çıkar. Bu parçalar hem güvenliği hem de sonraki onarım maliyetini etkiler.

Göğüs paneli ve torpido: Yolcu airbag'i paneli yırtar; zayıflatma çizgisi doğru kalınlıkta yeniden hazırlanmalıdır. İşlemler göğüs tamiri ve kaplama ve torpido tamiri başlıklarındadır.
Kemer gergisi: Patlamış gergi kemeri kaza anında gergin tutamaz; gergi ve gerekiyorsa kemer değiştirilir. Ayrıntılar kemer gergi tamiri sayfasında.
Sargı zemberek: Sert direksiyon hareketlerinde kablo kopabilir; korna ve direksiyon tuşları da etkilenir. Kontrol için sargı zemberek tamiri bölümüne bakabilirsiniz.
Koltuk ve döşeme bağlantıları: Koltuk kızağı, sırtlık mekanizması ve tavan döşemesi tırnakları deforme olabilir.
Darbe sensörleri ve tesisat: Kapı ve direk içindeki sensörler ile kablolar ezilmiş olabilir.
Emniyet kemeri mekanizması: Kemer takılı kalmıyor ya da toplanmıyorsa emniyet kemeri tamiri gerekir.

Kaza Sonrası Adım, Zamanlama ve Etkisi

Adım	Ne zaman yapılır	Yapılmazsa etkisi
Güvenlik ve reflektör	İlk dakikalar	İkincil kaza ve yaralanma riski
Fotoğraf ve tutanak	Olay yerinde, araçlar çekilmeden	Kusur ve hasar tartışması, ödeme gecikmesi
Sigorta ihbarı	Poliçede belirtilen süre içinde	Hasar dosyasının reddedilme riski
Çekici kararı	Araç hareket ettirilmeden önce	Mekanik hasarın büyümesi, güvenlik riski
Arıza kodu okuma	Servise ulaşıldığında, onarım öncesi	Gizli hasarların gözden kaçması
Kaza kaydının silinmesi	Parça değişiminden sonra	Beyin ateşleme komutu vermez, lamba sönmez
Onarım sonrası test	İşlem bittiğinde, teslim öncesi	Sistemin devrede olup olmadığı bilinmez
Panel ve döşeme onarımı	Mekanik onarımla birlikte	Yastığın geç ya da yanlış açılması

Adım Adım: Kaza Sonrası Kontrol Listesi

Yaralıları kontrol edin. Gerekiyorsa 112 acil hattını arayın ve kişiyi hareket ettirmeyin.
Aracı güvenli hâle getirin. Dörtlü flaşörleri yakın, reflektörü uygun mesafeye koyun.
Motoru durdurun ve kokuyu kontrol edin. Yakıt kokusu varsa araçtan uzaklaşın.
Fotoğraf çekin. Araç konumları, hasar bölgeleri, yol çizgileri ve gösterge paneli kareye alınsın.
Tutanağı doldurun. Maddi hasarlı kazada anlaşmalı tutanak; yaralanma varsa tutanak için yetkililer beklenir.
Sigortaya ihbar edin. Poliçedeki süreyi geçirmeyin ve dosya numarasını not edin.
Çekici kararını verin. Yukarıdaki listeden bir madde geçerliyse aracı sürüklemeyin, taşıyın.
Arıza kayıtlarını okutun. SRS beynindeki kodlar ve kaza kaydı onarım öncesi belirlenmelidir.
Hasar tespiti ve onarımı yaptırın. Modüller, gergiler, sargı zemberek, sensörler ve panel tek tek ele alınır.
Beyni işleyin ve kodlayın. Kaza kaydı silinir, modül araca tanıtılır.
Test ettirin. Kontak döngüsü, direnç ölçümü ve yol testiyle sonuç doğrulanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaza sonrası aracı hemen servise götürmek şart mı?

Görünür hasar küçük olsa bile SRS beyni kaza kaydı yazmış olabilir. Kayıt varsa sistem devre dışı kalır. Bu nedenle en kısa sürede kod okutmak, ileride çıkacak sürprizleri önler.

Airbag açılmadıysa yine de kontrol gerekir mi?

Evet. Belirli bir darbe şiddetinin üzerindeki olaylarda hava yastığı açılmasa bile beyin çarpışma verisini kaydedebilir. Ayrıca sensör, soket ve kemer gergisi gibi parçalar zarar görmüş olabilir.

Sigorta airbag onarımını karşılar mı?

Kasko kapsamında, poliçe şartlarına ve hasarın niteliğine göre karşılanır. Eksper raporunda SRS kalemlerinin ayrıca belirtilmesi önemlidir. Trafik sigortası ise karşı tarafın hasarını kapsar.

Çekici çağırmadan servise gitsem sorun olur mu?

Direksiyon, fren, yakıt sistemi veya görüş etkilenmediyse ve üretici kısıtlaması yoksa çok kısa mesafede gidilebilir. Ancak bu durumda bile aracın koruma sistemi devrede olmayabilir; riski bilerek karar vermek gerekir.

Kaza kaydı silinmezse ne olur?

Beyin kilitli kalır ve hava yastıklarına ateşleme komutu göndermez. Gösterge lambası da yanmaya devam eder. Bu nedenle kaydın silinmesi ve modülün kodlanması, onarımın zorunlu adımıdır.

Onarım ne kadar sürer?

Yalnızca kod okuma, kayıt silme ve kodlama gereken araçlar genelde aynı gün teslim edilir. Birden fazla modül, kemer gergisi ve panel onarımı gereken araçlarda süre birkaç iş gününe çıkabilir.

Kapanış: Sıra, Güvenlik ve Belge

Kaza sonrası doğru sıra; güvenlik, belge, çekici kararı ve teknik kontroldür. Bu adımlar atlandığında hem sigorta süreci uzar hem de araç, koruma sağlamayan bir hâlde trafiğe döner. Yanan lambayı söndürmek tamir değildir; sistemin gerçekten devrede olması gerekir.

İstanbul içinde yerinde, Gebze ve çevresinde mobil hizmetle, Türkiye genelinde kargo ile onarım yapıyoruz. Kaza sonrası aracınızın durumunu değerlendirmek ve yol haritası çıkarmak için +90 530 303 64 82+90 530 303 64 82 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Yerinde hizmet için mobil airbag tamiri sayfasına bakabilir, sorularınızı her gün 09:00-17:00 arasında +90 530 303 64 82+90 530 303 64 82 numaralı hattımızdan iletebilirsiniz.